Từ “vùng lũ quét” đi lên.
Sau thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, từ ngày 1/7/2025 xã Lùng Tám mới, tỉnh Tuyên Quang được thành lập trên cơ sở 03 xã cũ gồm xã Lùng Tám, xã Thái An, xã Đông Hà. Đây là một động lực lớn để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc xã Lùng Tám mới tiếp tục vượt khó, vươn mình xây dựng mảnh đất vùng cao này ngày một khang trang, sạch đẹp, ấm no, hạnh phúc hơn. Xã Lùng Tám, tỉnh Tuyên Quang có diện tích tự nhiên là 124,14 km2, xã có 17 thôn với quy mô dân số là 10.971 người, gồm 15 dân tộc cùng sinh sống, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95% dân số toàn xã.
Trong trí nhớ của tôi và nhiều người vẫn nhớ như in khoảng khắc rạng sáng ngày 24/6/2018, trận lũ quét lịch sử tràn qua xã Lùng Tám, xã Thái An, xã Đông Hà cũ nay là xã Lùng Tám mới gây thiệt hại nặng nề, khiến 02 người chết, hàng chục ngôi nhà bị lũ quét vùi lấp, cuốn trôi và hàng trăm điểm sạt lở đất đá lớn, nhỏ làm chia cắt nhiều tuyến đường, thôn, bản, khu dân cư. Đây là trận lũ được những người lớn tuổi ở địa phương chia sẻ: “Sống gần 80 năm ở đây nhưng chúng tôi chưa từng chứng kiến trận lũ quét, sạt lở nào khủng khiếp như vậy. Chỉ sau 1 đêm, vùng quê vốn yên bình với tiếng cười rộn ràng của mọi người nay chìm trong cảnh hoang tàn, tang thương”. Sau 7 năm, từ sự quan tâm của Đảng, nhà nước, chung tay giúp đỡ của cộng đồng, xã hội cùng sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương, vùng lũ quét ngày đó nay đã thực sự hồi sinh và trỗi dậy vươn lên mạnh mẽ.
Tháng 8 năm 2025 trở về thăm xã Lùng Tám, những ngôi nhà cao tầng dần mọc san sát nhau, đi trên từng con đường bê tông sạch đẹp, rộng rãi hòa quyện với hương lúa non vụ mùa và điểm thêm những vị ngọt từ cây trái ở đây. Lùng Tám đã khoác lên mình diện mạo mới, cơ sở hạ tầng giao thông, hạ tầng thông tin, các thiết chế văn hóa được quan tâm đầu tư, nhiều hộ dân được hỗ trợ làm nhà kiên cố, có nhà tiêu hợp vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi tách biệt với nơi ở. Các mô hình phát triển kinh tế như trồng cây dược liệu, rau màu, cây ăn quả ôn đới, nuôi bò vỗ béo, nuôi dúi... cũng đang từng bước giúp bà con nâng cao thu nhập. Tiêu biểu như diện tích cây dược liệu toàn xã đạt trên 550ha, cây rau đậu đạt trên 397 ha, cây ăn quả ôn đới có diện tích gần 10ha, cây Mía trên 23 ha...Người dân ở xã làm tốt công tác giữ gìn, phát huy các bản sắc văn hóa, nghề truyền thống để phát triển du lịch như nghề thêu dệt vải lanh thổ cẩm, nghề đan lát của dân tộc Mông, nghề tráng bánh phở thủ công của dân tộc Giấy; thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng 01 khu du lịch nghỉ dưỡng H’Mong vilage. Đến nay, xã Lùng Tám đã thực hiện hoàn thành 11/19 tiêu chí Nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người đạt 30 triệu đồng/ người/ năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 47,43%; con em đồng bào được đến trường đầy đủ, tỷ lệ sinh con thứ 3 đã giảm rõ rệt.
Niềm tin vào tương lai
Để có những khởi sắc trong bức tranh ở vùng quê Lùng Tám hôm nay, có thể kể đến sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của địa phương, đưa các cơ chế chính sách của Đảng, nhà nước đến với vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Người dân luôn có niềm tin về một tương lai tươi sáng, phát huy tốt sự cần cù, chịu khó, nắm bắt cơ hội để vươn lên thoát nghèo.
Đơn cử như mô hình trồng nho hạ đen dinh dưỡng của anh Lù Mí Pó, thôn Lùng Tám thấp có diện 1.000 m2 là điển hình cho một tư duy mới về phát triển kinh tế của người dân ở đây. Ít ai biết rằng, diện tích đất này đã từng bị bỏ hoang hóa nhiều năm do hậu quả đất, đá sạt lở của trận lũ quét năm 2018. Năm 2022 anh Pó đã đi học tập kinh nghiệm trồng nho ở ngoài tỉnh và thực hiện mô hình này. Cứ vào vụ nho hạ đen, vườn cây của anh Lù Mí Pó lại thu hút du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan. Mặc dù là mô hình mới, đang trong thời gian trồng thử nghiệm, đánh giá hiệu quả, song năm 2024 từ 02 vụ trồng nho hạ đen, sau khi trừ chi phí cho gia đình anh Pó thu nhập khoảng 70 triệu đồng.
“Về cao nguyên đá Đồng Văn chúng tôi thấy cảnh sắc, thiên nhiên nơi đây rất đẹp. Chuyến đi lần này đoàn có dừng chụp ảnh, trải nghiệm hái nho tại xã Lùng Tám, đây là mô hình du lịch kết hợp nông nghiệp khá hay, thu hút sự thích thú của khách du lịch khi tự tay lựa chọn, cắt những chùm nho sai trĩu. Về giá bán giao động 120.000đ- 150.000đ/ kg nho tại vườn khá hợp lý”. Nhóm khách du lịch đến từ TP Hồ Chí Minh vui vẻ nói.
Mô hình nuôi Dúi của anh Ly Thìn Quang, thôn Tùng Nùn cũng là một trong hướng sinh kế mới của địa phương. Mô hình được thực hiện cuối năm 2022, hiện đã nhân rộng quy mô nuôi khoảng 200 cá thể dúi mốc và dúi má đào. Mỗi năm dúi mẹ sinh sản 4 lứa, mỗi lứa từ 2 đến 3 con, sau 3 tháng có thể xuất chuồng bán dúi giống, hoặc 6 đến 7 tháng là có thể bán dúi thịt. Với giá bán 550.000đ/kg dúi mốc, 700.000đ/kg dúi má đào thịt, 3,5 triệu đồng/đôi dúi má đào giống. Anh Quang cho hay: “ Kỹ thuật nuôi dúi cần sự cẩn thận, người nuôi phải nắm chắc tập tính, thói quen của dúi. Thức ăn ưa thích của dúi là cây tre, trúc, nứa rất dễ tìm ở địa phương, ngoài ra tôi còn bổ sung bữa ăn cho dúi bằng cây mía, ngô, sắn. Mô hình nuôi dúi khá hiệu quả, mỗi tháng trừ chi phí cho gia đình thu nhập ổn định từ 10 triệu đồng/ tháng từ bán dúi thịt. Hiện tôi vẫn đang gây giống nên số lượng dúi thịt xuất chuồng còn ít”.
Trao đổi thêm với ông Nguyễn Chiến Thuật, Chủ tịch UBND xã Lùng Tám, tỉnh Tuyên Quang cho biết thêm: “Những năm qua, địa phương đã tận dụng tốt các cơ chế chính sách hỗ trợ của Đảng, nhà nước như Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, chương trình phát triển kinh tế trong vùng đồng bào DTTS, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới nhằm tạo động lực để người dân phát triển kinh tế, tạo sinh kế giảm nghèo bền vững. Xã xác định tiềm năng thế mạnh của địa phương đó là lĩnh vực nông nghiệp và du lịch, vì vậy địa phương đề ra những giải pháp hết sức cụ thể trong thực hiện; tiếp tục nhân rộng các cách làm hay, mô hình phát triển kinh tế có hiệu quả; làm tốt công tác bảo tồn, giữ gìn, phát huy các nét đẹp văn hóa truyền thống các dân tộc; tăng cường công tác dân vận khéo nhằm khơi dậy ý chí tự lực, tự cường vươn lên thoát nghèo của người dân”.
Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn ở phía trước, song khởi sắc của Lùng Tám hôm nay là kết quả của sự đoàn kết, thống nhất nỗ lực vươn lên của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Về Lùng Tám hôm nay, không chỉ thấy núi, thấy đá mà còn thấy những nụ cười rạng rỡ của người dân vùng cao nơi đây đang thay đổi từng ngày. Những tấm lanh vẫn được dệt nên như một cách lưu giữ ký ức văn hóa của Lùng Tám, nhưng giờ đây trên nền ký ức ấy là cả một tương lai mới đang từng bước được dệt nên bằng khát vọng và đôi tay cần mẫn của người dân bản địa.
Hoàng Chính
